วิเคราะห์พฤติกรรมการใช้อินเตอร์เน็ตในประเทศไทย
ส่วนการวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้อินเตอร์เน็ตในประเทศไทย ใช้เกณฑ์ในการแบ่งกลุ่มมีดังนี้
เพศ: แบ่งเป็น
• เพศหญิง
• เพศชาย
อายุ: แบ่งเป็น 3 กลุ่ม คือ
• กลุ่มเด็กและเยาวชนที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี
• กลุ่ม 20 – 29 ปี (ซึ่งเป็นกลุ่มที่มากที่สุด)
• กลุ่มอายุมากกว่า 30 ปี
เขตที่พักอาศัย: แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ
• เขตเมือง (ได้แก่ กรุงเทพฯ และปริมณฑล รวมถึงเขตอำเภอเมืองของจังหวัดอื่นๆ )
• เขตนอกเมือง (ได้แก่ เขตนอกอำเภอเมืองของจังหวัดอื่นๆ )
รายได้ครัวเรือน : แบ่งได้ 2 กลุ่ม คือ
• รายได้ต่ำกว่า 5 หมื่นบาท
• รายได้มากกว่า 5 หมื่นบาท
การแบ่งรายได้ 2 กลุ่ม โดยใช้ระดับรายได้ 5 หมื่นบาทต่อเดือนเป็นตัวแบ่ง เนื่องจากเป็นระดับรายได้เฉลี่ยของการสำรวจ
ทั้งนี้สามารถแบ่งกลุ่มตัวอย่างเพื่อการศึกษาวิเคราะห์พฤติกรรม ได้ทั้งหมด 24 กลุ่ม โดยมีคุณลักษณะของแต่ละกลุ่มดังนี้
| กลุ่มที่ 1 | M<20Urb/a | เพศชาย อายุต่ำกว่า 20 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 2 | M<20Urb/b | เพศชาย อายุต่ำกว่า 20 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 3 | M<20Rur/a | เพศชาย อายุต่ำกว่า 20 ปี อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 4 | M<20Rur/b | เพศชาย อายุต่ำกว่า 20 ปี อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 5 | M20-29Urb/a | เพศชาย อายุ 20 - 29 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 6 | M20-29Urb/b | เพศชาย อายุ 20 - 29 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 7 | M20-29Rur/a | เพศชาย อายุ 20 - 29 ปี อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 8 | M20-29Rur/b | เพศชาย อายุ 20 - 29 ปี อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 9 | M>=30Urb/a | เพศชาย อายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 10 | M>=30Urb/b | เพศชาย อายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 11 | M>=30Rur/a | เพศชาย อายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 12 | M>=30Rur/b | เพศชาย อายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 13 | F<20Urb/a | เพศหญิง อายุต่ำกว่า 20 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 14 | F<20Urb/b | เพศหญิง อายุต่ำกว่า 20 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 15 | F<20Rur/a | เพศหญิง อายุต่ำกว่า 20 ปี อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 16 | F<20Rur/b | เพศหญิง อายุต่ำกว่า 20 ปี อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 17 | F20-29Urb/a | เพศหญิง อายุ 20 - 29 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 18 | F20-29Urb/b | เพศหญิง อายุ 20 - 29 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 19 | F20-29Rur/a | เพศหญิง อายุ 20 - 29 ปี อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 20 | F20-29Rur/b | เพศหญิง อายุ 20 - 29 ปี อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 21 | F>=30Urb/a | เพศหญิง อายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 22 | F>=30Urb/b | เพศหญิง อายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 23 | F>=30Rur/a | เพศหญิง อายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
| กลุ่มที่ 24 | F>=30Rur/b | เพศหญิง อายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน |
จาก 24 กลุ่มดังกล่าว สามารถแยกจำนวนได้ดังนี้
เมื่อแบ่งออกเป็นกลุ่มต่างๆ แล้ว พบว่า กลุ่มหญิงอายุระหว่าง 20 – 29 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน (F20-29 Urb/a) เป็นกลุ่มที่มีผู้ตอบมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 15 รองลงมาคือ กลุ่มเพศหญิงอายุมากกว่า 30 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนต่ำกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน (F>=30 Urb/a) ร้อยละ 10.5 ถัดมาคือ กลุ่มหญิงอายุระหว่าง 20 – 29 ปี อยู่ในเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน (F20-29 Urb/b) ร้อยละ 9.8 ขณะที่กลุ่มที่มีผู่ตอบน้อยที่สุด คือ กลุ่มเพศชาย อายุต่ำกว่า 20 ปี อยู่นอกเขตเมืองและรายได้ครัวเรือนสูงกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน (M<20Rur/a)
ประสบการณ์การใช้อินเตอร์เน็ต
เมื่อพิจารณาแล้วพบว่า มีการกระจายตัวของกลุ่มที่มีประสบการณ์การใช้อินเตอร์เน็ตมากกว่า 5 ปี ในกลุ่มที่มี่รายได้ครัวเรือนมากกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน โดยกลุ่มที่มีสัดส่วนของประสบการณ์การใช้อินเตอร์เน็ตมากกว่า 5 ปี สูงสุดคือ กลุ่มเพศชายอายุระหว่าง 20 – 29 ปี และมีรายได้ครัวเรือนมากกว่า 5 หมื่นบาทต่อเดือน
ความถี่ในการใช้อินเตอร์เน็ต
โดยกลุ่มที่ใช้อินเตอร์เน็ตต่อสัปดาห์สูงสุด คือ กลุ่มเพศหญิงที่อายุน้อยกว่า 20 ปี อยู่นอกเมืองและมีรายได้สูง รองลงมาคือ กลุ่มเพศชาย อายุมากกว่า 30 ปี อยู่นอกเขตเมืองและมีรายได้ต่ำ
การกระจายตัวของการใช้อินเตอร์เน็ตต่อสัปดาห์ในปริมาณที่สูงอยู่ที่กลุ่มนอกเขตเมือง อาจกล่าวได้ว่าผู้ที่อาศัยอยู่นอกเขตเมืองมีแนวโน้มที่จะใช้อินเตอร์เน็ตมากขี้น เนื่องจากอินเตอร์เป็นปัจจัยสำคัญสำหรับการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร
ช่วงเวลาที่ใช้อินเตอร์เน็ตมากที่สุด
ปริมาณการใช้จากแต่ละสถานที่
การเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ต
รูปแบบการเข้าถึงอินเตอร์เน็ต
เบราเซอร์ที่ใช้
กิจกรรมการใช้งานอินเตอร์เน็ต
จากรูปจะเห็นได้ว่า
1. การค้นหาข้อมูล (Information Search) เป็นกิจกรรมที่ได้รับความนิยมสูงที่สุด โดยกลุ่มเพศหญิงมีสัดส่วนในการทำกิจกรรมนี้มากกว่าเพศชาย
2. ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ (E-mail) โดยกลุ่มเพศชายมีสัดส่วนการใช้งานสูงกว่ากลุ่มเพศหญิง
3. ติดตามข่าว (News, Timely Report) โดยกลุ่มเพศหญิงมีการติดตามข่าวมากกว่าเพศชาย
4. เรียนออนไลน์ (E-Learning) โดยกลุ่มเพศหญิงนิยมกิจกรรมนี้มากกว่าเพศชาย
5. สนทนา (Chat) กลุ่มเพศหญิงนิยมกิจกรรมนี้มากกว่าเพศชาย
ปัญหาที่พบจากการใช้งานอินเตอร์เน็ต
1. ไวรัส (Virus) เป็นปัญหาที่พบมากที่สุด โดยกลุ่มที่ประสบปัญหามากที่สุด คือ กลุ่มเพศหญิงที่อายุน้อยกว่า 20 ปี
2. ความล่าช้าของการสื่อสาร (Speed) โดยกลุ่มเพศชายเห็นว่าปัญหานี้มีความสำคัญมากกว่ากลุ่มเพศหญิง
3. การมีแหล่งยั่วยุทางเพศ (Pornography) กลุ่มเพศหญิงเห็นปัญหานี้สำคัญกว่ากลุ่มเพศชาย
ประเด็นที่ควรได้รับการพิจารณาเชิงนโยบายเป็นลำดับต้นๆ คือ
1. ไวรัสและการรักษาความมั่นคงของเครือข่าย
2. เรื่องการกระจายความทั่วถึง
3. เรื่องการป้องกันและแก้ไขปัญหาการหลอกลวงบนอินเตอร์เน็ตและอาชญากรรมทางอิเล็กทรอนิกส์
พฤติกรรมในการซื้อสินค้าออนไลน์
การใช้ประโยชน์จากการใช้อินเตอร์เน็ตเพื่อการซื้อสินค้าและบริการกลายเป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับผู้บริโภคและได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้น จากผลการสำรวจโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติปี 2552 พบว่า ปัจจุบันภาคธุรกิจในประเทศไทยมีการใช้ประโยชน์จากพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์เพื่อเข้าถึงกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของตนมากขึ้น โดยเฉพาะในธุรกิจขนาดกลางและขนาดเล็ก การสำรวจนี้น่าจะชี้ให้เห็นถึงแนวโน้มของการบริการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์จากมุมมองของผู้บริโภคด้วย
ประสบการณ์การซื้อสินค้าและบริการทางอินเตอร์เน็ต
ระยะเวลาล่าสุดที่ซื้อสินค้า
มูลค่าการซื้อสินค้าทางอินเตอร์เน็ต
สินค้าหรือบริการที่เคยสั่งซื้อทางอินเตอร์เน็ต
เหตุผลที่ไม่ซื้อสินค้าทางอินเตอร์เน็ต
การใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูง
เหตุผลที่ใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูง
รูปแบบอินเตอร์ความเร็วสูง
ระยะเวลาที่ใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูง
ค่าใช้จ่ายต่อเดือนในการใช้บริการอินเตอร์เน็ต
เหตุผลที่ไม่ใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูง
ปัจจัยในการเลือกผู้ให้บริการอินเตอร์เน็ตความเร็วสูง
ปัญหาที่พบจากการใช้อินเตอร์ความเร็วสูง
พฤติกรรมการติดตามข่าวออนไลน์
ความนิยมในการใช้อินเตอร์เน็ตได้แพร่หลายอย่างมากในประเทศไทย ผู้ใช้อินเตอร์เน็ตเริ่มให้ความสำคัญกับสื่ออินเตอร์เน็ตในฐานะที่เป็นสื่อทางเลือกเพื่อรับข้อมูลข่าวสารในชีวิตประจำวันเพิ่มขึ้น อีกทั้งยังสามารถมีส่วนร่วมและแสดงความคิดเห็นในประเด็นต่างๆ ที่กำลังเป็นที่สนใจในสังคม อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากการพัฒนาเว็บแอพพลิเคชั่นและการหลอมรวมสื่อ และการยอมรับสังคมออนไลน์ในปัจจุบัน ซึ่งอาจจะส่งผลต่อรูปแบบการติดตามข่าวสารของคนไทยที่อาจเปลี่ยนแปลงไป และผลที่ได้จากการสำรวจมีดังนี้
ประสบการณ์ในการติดตามข่าวออนไลน์
กิจกรรมในการติดตามข่าวผ่านอินเตอร์เน็ต
ความถี่ในการติดตามข่าวออนไลน์
ประเภทของข่าวออนไลน์ที่ติดตาม
ปัจจัยที่ทำให้ติดตามข่าวออนไลน์
ความเชื่อถือต่อการเสนอข่าว
ความคิดเห็นต่อการติดตามข่าวออนไลน์
ผลดีของการติดตามข่าวออนไลน์
ผลเสียของการติดตามข่าวออนไลน์
SWOT กับพฤติกรรมการใช้อินเตอร์เน็ต
จุดแข็ง
• ปัจจุบันนี้บ้านเกือบทุกหลังมีสัญญาณอินเตอร์เน็ต และช่วงเวลาที่ใช้มากที่สุดคือ 20:01 - 24:00 โดยความถี่ในการใช้งานมากกว่า 20 ชั่วโมงต่อวัน
• การเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตส่วนใหญ่ จะเป็นแบบ ADSL ซึ่งมีความเร็วขั้นต่ำอยู่ที่ 6 Mbps และราคายังอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
• ความเร็วของสัญญาณนั้นส่งผลต่อพฤติกรรมโดยตรงของผู้ใช้ ไม่ว่าจะเป็นการ upload / download ข้อมูล, ทำ e-commerce, เล่น social network หรือการรับส่งอีเมล์ เป็นต้น
• พฤติกรรมที่ใช้สูงสุดคือ 1. การค้นหาข้อมูล (Information Search) เพราะว่าในโลกอินเตอร์เน็ตมีทุกสิ่งที่ต้องการ ไม่ว่าจะเป็นการค้นหาข้อมูล, รูปภาพ เป็นต้น และเว็บที่ได้รับความนิยมสูงสุดในขณะนี้คือ Google 2. การรับส่งอีเมล์ ซึ่งสะดวกและรวดเร็วมาก 3. การติดตามข่าวสาร 4. E-learning และ 5. การสนทนา
จุดอ่อน
• การเข้าเว็บไซด์ที่ไม่เหมาะสมและ download ข้อมูลบางอย่างบนอินเตอร์นั้น สามารถทำให้เครื่องคอมพิวเตอร์ติดไวรัสโดยเจ้าของเครื่องไม่รู้ตัว
• การหลอกลวงบนอินเตอร์เน็ตและอาชญากรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ทำได้โดยง่าย
• สัญญาณอินเตอร์เน็ตยังกระจายไปได้ไม่ทั่วถึง ทำให้บางพื้นที่สูญเสียโอกาสในการโปรโมทการท่องเที่ยวหรือโฆษณาสินค้าภายในท้องถิ่น
โอกาส
• สัญญาณความเร็วขั้นต่ำของอินเตอร์เน็ตจะเพิ่มขึ้นแต่ค่าบริการยังเท่าเดิม เนื่องจากทางผู้ให้บริการ (Operator) มีการแข่งขันกันในเรื่องความเร็วเพื่อที่จะมีลูกค้ารายใหม่เกิดขึ้นและรักษาฐานลูกค้าเดิม
• สามารถกระจายสัญญาณอินเตอร์เน็ตสู่ท้องถิ่นมากขึ้น
ความเสี่ยง
• ไวรัส ซึ่งมักจะมากับการ download ข้อมูลหรือ download โปรแกรมจากเว็บ หรือเข้าเว็บไซด์ที่ไม่เหมาะสม เป็นต้น
• Hacker เป็นกลุ่มที่อันตรายอย่างมาก เพราะว่าคนกลุ่มนี้สามารถดูดข้อมูลในเครื่องคอมพิวเตอร์ได้หมดและยังสามารถปล่อยไวรัสเข้าไปโจมตีระบบการทำงานของเครื่องคอมพิวเตอร์อีกต่างหาก
• การหลอกลวงบนอินเตอร์เน็ตและอาชญากรรมทางอิเล็กทรอนิกส์นั้น เป็นสิ่งที่อาจเกิดขึ้นกับลูกหลานได้ หากไม่ดูแลเอาใจใส่
SWOT กับพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์
จุดแข็ง
• ปัจจุบันการซื้อสินค้าและบริการผ่านทางอินเตอร์เน็ตทำได้ง่าย โดยอาจจะซื้อสินค้าที่อยู่ต่างประเทศหรือในประเทศ โดยที่ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายมากนัก สะดวกต่อการซื้อสินค้า
• สามารถหาซื้อสินค้าที่เราต้องการ เพียงแค่ คลิก เท่านั้น
• การที่ใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูง ทำให้สะดวกในการรับส่งข้อมูล หรือสามารถทำการจองสินค้าได้ก่อนคนอื่น เช่น การจองตั๋วเครื่องบิน 0 บาท ของแอร์เอเชีย
จุดอ่อน
• ผู้ซื้อสินค้าไม่สามารถทราบได้ว่า สินค้าที่ต้องการมีสภาพดีแค่ไหน เพราะว่าเราดูสินค้าจากรูปภาพที่ผู้ขายได้ทำการ post ไว้ (กรณีที่ซื้อของผ่านเว็บ เช่น eBay เป็นต้น)
• ผู้ซื้อไม่มั่นใจในระบบการชำระเงิน
โอกาส
• หากใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูงก็มีโอกาสได้ซื้อสินค้า, จองสินค้า หรือประมูลสินค้า ก่อนคนอื่น
• เพิ่ม security ให้กับระบบชำระเงิน เพื่อป้องกันการขโมยหมายเลขบัตรเครดิต
ความเสี่ยง
• เป็นไปได้ว่าระหว่างที่ทำ Transaction กับธนาคารนั้น ระบบเกิด Fail ขึ้นมา จนทำให้ไม่สามารถชำระเงินได้ ทำให้พลาดสินค้าชิ้นนั้นไป
• ในหน้าชำระเงินนั้นมีผู้ไม่หวังดีได้ทำหน้าเว็บเลียนแบบ พอผู้ซื้อกรอกหมายเลขบัตรเครดิตและ ccv code ไป กลายเป็นว่าโดน Hack ข้อมูลบัตรเครดิต
• เมื่อได้รับสินค้า กลายเป็นว่าสินค้าที่ซื้อไม่ตรงกับภาพที่ได้ดู
• เป็นไปได้ว่า เมื่อสินค้ามีโปรโมชั่นอะไรดีๆ แล้วคนแห่กันไปซื้อไปจองนั้น บางครั้งก็เข้าเว็บไม่ได้ เพราะว่าทางเว็บนั้นไม่ได้ design เผื่อกรณีที่มีคนเข้ามามากๆ
SWOT กับพฤติกรรมการติดตามข่าวออนไลน์
จุดแข็ง
• สะดวกในการติดตามข่าวสาร เพราะว่าข้อมูลนั้นถูก update ได้เร็วกว่าหนังสือพิมพ์
• มีความหลากหลายของข้อมูล และมีการแสดงความคิดเห็นได้อย่างอิสระ
จุดอ่อน
• สื่อต่างๆ มีรายได้ลดลง เนื่องจากต้องพัฒนาตัวเองให้หมุนไปตามโลก
• ข่าวที่นำเสนอนั้น บางครั้งเชื่อถือได้ บางครั้งเชื่อถือไม่ได้ ไม่เหมือนกับทีวีที่ต้องมีการวิเคราะห์ข่าวก่อนที่นำเสนอผู้ประชาชน
โอกาส
• ทำให้มีคนสนใจและมาแสดงความคิดเห็นต่อข่าวที่กำลังติดตาม
ความเสี่ยง
• ข่าวที่กำลังติดตามนั้น อาจจะไม่ใช่เรื่องจริง
Ref.
1.http://www.nectec.or.th/index.php?option=com_content&view=article&catid=405&Itemid=405&id=405
2.http://www.siampolice.com/forum/index.php?PHPSESSID=d185dbb9722722e3d973ea9e7006dcaf&topic=15419.0
3.ผลการสำรวจกลุ่มผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทยปี 2552; http://www.nectec.or.th/srii/
