ปัญหาและโอกาสของอุตสาหกรรมโทรคมนาคมในประเทศไทย วิเคราะห์โดยใช้ Diamond Model และ SWOT
โอกาส : ในการเติบโตของอุตสาหกรรมโทรคมนาคม มีอยู่อย่างมากจากจำนวนผู้ใช้โทรศัพท์มือถือที่มากอยู่แล้วอีกทั้ง แนวโน้มการใช้สื่อที่มากขึ้น ซึ่งเป็นtrend ที่เกิดขึ้นทั่วโลกอย่างไรก็ตามปัญหาที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่แล้วเนื่องมากจากการบริหารจัดการที่ไม่โปร่งใสในอดีตรวมทั้งปัจจุบันทำให้เกิดความล่าช้าในการที่จะปรับตัวให้ทันกับโอกาสที่อยู่ตรงหน้าทั้งๆที่มีความพร้อมในด้านเทคโนโลยี อีกทั้งยังมีผลประโยชน์ที่ทับซ้อนกันของ บริษัทเอกชนและรัฐวิสาหกิจ หรืออาจกล่าวอีกแง่หนึ่งได้ว่า
• ประชาชนพร้อมที่จะปรับตัวและต้องการใช้เทคโนโลยีใหม่
• บริษัทเอกชนพร้อมที่จะลงทุนและให้บริการ
• software และ hardware ต่างๆที่เป็นตัวเพิ่ม Value ให้กับเทคโนโลยีใหม่มีเพิ่มขึ้นทุกวัน
ปัญหา : ฝ่ายการเมืองและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ ยังเล่นเกมต่อรองเพื่อผลประโยชน์ส่วนตน หรือ องค์กรตัวเองอยู่ โดยที่ทุกอย่างน่าจะพร้อมที่จะเดินหน้าต่อไปเมื่อ benefit allocation ไปสู่ทุกฝ่ายลงตัว คนที่ต้องแบกรับต้นทุนค่าเสียโอกาสใน
ครั้งนี้คือผู้บริโภคและภาคเอกชน
Diamond Model
Factor condition :อุตสาหกรรมโทรคมนาคมไทยมีทรัพยากรทางด้านต่างๆอยู่พอสมควร ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของเงินทุน ความรู้ความสามารถของบุคลากร ซึ่งพร้อมที่จะลงทุนเพื่อรองรับเทคโนโลยีอย่าง 3G,4G หรือ Wimax โดยในเรื่องของเงินทุนนั้นจริงอยู่ว่าบางบริษัทอาจจะต้องทำการกู้หรือระดมเงินทุนให้มากกว่านี้เพื่อรองรับการลงทุนในโครงการใหญ่ๆ แต่ก็คงไม่เป็นปัญหาเนื่องจากสถาบันการเงินหรือผู้ร่วมทุนต่างน่าจะยินดีเต็มใจอัดฉีดเงินทุนลงไปขับดันให้โครงการเหล่านี้เกิดขึ้นอย่างไม่ยากเย็นจากผลประโยชน์ที่จะได้ตอบแทน
Demand condition :ความต้องการจากผู้บริโภคทางด้านโทรคมนาคมของไทยนั้นเรียกได้ว่าอยู่ในขั้นที่ดีเยี่ยม เนื่องจากมีกลุ่มลูกค้าที่ต้องการและกระหายเทคโนโลยีใหม่ๆโดยมีค่านิยมที่เป็นแฟชั่น ส่งผลให้เกิดการผลักดันให้ผู้ประกอบการจะต้องหาสินค้าและบริการ รวมถึงนวัตกรรมใหม่ๆเพื่อป้อนให้ทันกับความต้องการของผู้บริโภค เรียกได้ว่าผู้บริโภคนั้นยินดีที่จะจ่ายเงินเพิ่มขึ้นเพื่อให้ได้ใช้ เทคโนโลยีและบริการใหม่ๆอยู่ตลอดเวลา
Related and supporting industries :เนื่องจากว่าอุตสาหกรรมโทรคมนาคมนั้นต้นทุนส่วนใหญ่มักจะเป็น fix cost ที่ ต้องลงทุนสูงในช่วงแรกโดยชิ้นส่วนและอุปกรณ์ต่างๆนั้นคงไม่แตกต่างกันในทุกๆผู้ประกอบการ ตรงจุดนี้คงไม่มีใครได้เปรียบเสียเปรียบ
Firm strategy,structure and rivalry :ผู้ประกอบการแต่ละเจ้ามีกลยุทธ์ที่แตกต่างกัน เนื่องจากในปัจจุบันอุตสาหกรรมโทรคมนาคมไทยอยู่ในภาวะอิ่มตัวโดยมีเจ้าตลาดคือ Advanc อีกทั้งความไม่แน่นอนในเรื่องสัมปทานซึ่งยังไม่ชัดเจน ทำให้แต่ละบริษัทยังไม่กล้าที่จะลงทุนเพิ่ม จึงคงมีลักษณะของการพยายามรักษาmarket share ของตนไว้เพื่อรอให้มาตราการต่างๆจากรัฐบาลชัดเจนกว่านี้ จุดเปลี่ยนที่สำคัญที่เข้ามาคือการเปลี่ยนจากระบบสัมปทานเป็นระบบใบอนุญาต ซึ่งเมื่อถึงเวลานั้นจะหมายถึง ตลาดใหม่ที่เปิดกว้างมากขึ้นจากการสื่อสารแบบ intensive data transfer นำมาซึ่งการแข่งขันอย่างรุนแรงในการช่วงชิงตลาดใหม่นี้ และ
นับเป็นข้อดีที่จะทำให้เกิดการผลักดันเทคโนโลยีใหม่ๆบริการใหม่เพื่อความ ได้เปรียบทางการแข่งขันของแต่ละบริษัทอย่างเต็มที่กว่านี้
SWOT Analysis
Strengths :
ไทยมีจำนวนเบอร์โทร(ซิม)ต่อประชากรที่มาก กล่าวคือประชากรหนึ่งคนจะต้องมีเบอร์โทรอย่างน้อย 1 เบอร์หรือมากกว่า ทำให้การลงทุนเพิ่มบริการให้กับประชาชนจะทำให้ถึงจุดคุ้มทุนได้ อย่างรวดเร็วและหมายถึงผลกำไรที่ตามมา
Weaknesses :
1. สัญญาสัมปทานที่ไม่เป็นธรรมในการส่งต่อกำไรจากบริษัทแต่ละเจ้าไปสู่องค์กรภาครัฐในอดีต นำ มาซึ่งความไม่เท่าเทียมกันในการแข่งขันของแต่ละบริษัท
2. ความไร้ประสิทธิภาพขององค์กรรัฐวิสาหกิจ อย่าง TOT, CAT ซึ่งหากขาดเงินค่าสัมปทานจากเอกชนก็จะทำให้บริษัทมีสถานะเป็นขาดทุนทันที อีกทั้งยังเป็นช่อง ทางในการ corruption อีกด้วยเนื่องจากความไม่โปร่งใสในการบริหารงาน โดยผลประโยชน์ส่วนใหญ่ตกไปอยู่ที่ ผู้บริหารและพนักงานขององค์กร
Opportunities :
1.แนวโน้มการขยายตัวของวการสื่อสารในรูปแบบ Data ที่เพิ่มมากขึ้นอย่างก้าวกระโดดจากcontent ต่างๆบน Internet เช่น Social network
2. เทคโนโลยีการสื่อสารในยุคต่อไป ไม่ว่าจะเป็น 3G,4G หรือ WiMax ที่จะเพิ่มความเร็วและความสะดวกในการสื่อสารอย่างมาก
3.แนวโน้มของสังคมการทำงานที่ต้องการความคล่องตัวที่มากขึ้น เช่นที่พนักงานไม่จำเป็นจะต้องประจำอยู่ที่ office หรือสามารถทำงานได้จากที่บ้านตนเองเหล่านี้ล้วนต้องพึ่งพาการติดต่อสื่อสารที่มากขึ้น
4. การเติบโตของ smart phone และ tablet อย่าง Iphone, Ipad ที่เป็นตัวเร่งความต้องการในการใช้งานด้านการติดต่อสื่อสารที่มากขึ้น
Threats :
1. ความไม่แน่นอนของนโยบายภาครัฐ เช่น การล้มการประมูล 3G license ที่ผ่านมา, ความไม่แน่นอนในการจัดตั้ง กสทช สิ่งเหล่านี้ทำให้ ภาคเอกชนไม่มั่นใจที่จะลงทุนในเทคโนโลยีต่างๆเนื่องจากต้องคำนึงถึงความเสี่ยง ในกรณีที่หมดอายุสัมปทานลง
2. การแทรกแซงและคุกคามภาคธุรกิจเอกชน จากฝ่ายการเมือง อย่างเช่นกรณีของ ADVANC (AIS) ถูกฟ้องร้องคดีย้อนหลังในเรื่องสัมปทานที่ไม่เป็นธรรม หรือ DTAC ที่โดนคุกคามในเรื่องที่มีผู้บริหารเป็นชาวต่างชาติ
3. กฏเรื่องการคงสิทธิเลขหมายเมื่อเปลี่ยนค่ายมือถือที่ให้บริการ ทำให้ Swithing cost ของผู้บริโภคลดลง เหล่านี้นับเป็นต้นทุนที่เพิ่มมากขึ้นของผู้ให้บริการโดยจะต้องหาทาง ไปเพิ่ม switching cost ในส่วนอื่น เหล่านี้อาจนำมาซึ่ง การแข่งขันที่สูงขึ้นของอุตสาหกรรมนี้
